Staw kolanowy

Staw kolanowy (łac. articulatio genus) – to największy staw ciała człowieka. Staw ten jest złożony ,czyli mówi się, że jest to staw zawiasowy zmodyfikowany, gdyż łączą się w nim kość udowa i kość piszczelowa. W stawie  kolanowym znajduje się również rzepka, która go współtworzy i nosi nazwę trzeszczki. Staw kolanowy ma dwie łącznotkankowe łąkotki, które dopasowują się do siebie w czasie ruchów. Jeżeli chodzi o funkcję, to jest to staw zawiasowy, który umożliwia ruchy zginania i prostowania, ale w zgięciu możliwe są także ruchy rotacyjne. Staw kolanowy wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) a także więzadłami które charakteryzują się dużą siłą – więzadłami wewnętrznymi (krzyżowym przednim i tylnym).staw-kolanowy-hyalutidin-hyaluronan-com

 

Staw kolanowy jest narażony na przeciążenia, które związane są z ogromną siłą mięśnia czworogłowego uda. Jest to drugi najbardziej obciążany staw człowieka.

Łąkotki (łac. menisci) – to dwa elastyczne twory. Zbudowane są z tkanki chrzęstnej włóknistej i leżą pomiędzy kością udową a piszczelową. Są  elementami dodatkowymi stawu kolanowego. Wyróżniamy łąkotkę boczną i łąkotkę przyśrodkową, które nieco różnią się wielkością.

Ich zadanie to pogłębianie i dopasowywanie do siebie powierzchni stawowych stawu kolanowego oraz umożliwienie ruchów obrotowych w zgiętym stawie kolanowym. Dzięki temu jest możliwe ich przesuwanie się na powierzchni stawowej górnej kości piszczelowej.

Łąkotka boczna i przyśrodkowa dzielą staw kolanowy na dwa piętra: górne i dolne. W górnym piętrze, zwanym łąkotkowo-udowym, wykonywane są ruchy zginania i prostowania kolana. Z kolei w piętrze dolnym (łąkotkowo-piszczelowym), głównie ruchy rotacyjne.

Obie łąkotki ustawione są swoimi rogami do środka powierzchni stawowej, gdzie przytwierdzone są do kości piszczelowej przy pomocy pasm łącznotkankowych. Dodatkowo połączone są ze sobą od przodu przez więzadło poprzeczne kolana.

Łąkotka przyśrodkowa (łac. meniscus medialis) jest dłuższa i szersza w porównaniu do łąkotki bocznej i przypomina kształtem literę C. Jej przyczep początkowy znajduje się na przedniej części pola międzykłykciowego przedniego, natomiast  przyczep końcowy na przedniej powierzchni pola międzykłykciowego tylnego. Jest mniej ruchoma niż łąkotka boczna ze względu na swoje połączenie z więzadłem pobocznym piszczelowym.

Łąkotka boczna (łac. meniscus lateralis) jest krótsza niż łąkotka przyśrodkowa i bardziej zakrzywiona. Sprawia to, że tworzy ona prawie pełny pierścień. Początkowy przyczep łąkotki bocznej znajduje się ku przodowi od guzka międzykłykciowego bocznego. Przyczep końcowy ma swoją lokalizację ku tyłowi od guzka międzykłykciowego przyśrodkowego. Brak jest połączenia łąkotki bocznej z więzadłem pobocznym strzałkowym i dzięki temu jest ona bardziej ruchoma od łąkotki przyśrodkowej. Powiązana jest z kolei ze ścięgnem mięśnia podkolanowego.

Więzadła zewnętrzne stawu kolanowego

1)Więzadła poboczne (łac. Ligamenta collateralia) to struktury silnie wzmacniające staw kolanowy po obu jego stronach. Charakteryzują się tym, że są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Dzięki temu następuje stabilizacja stawu i jest to ich główne zadanie. Jeżeli znajdują się w położeniu zgiętym rozluźniają się i przez to umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Jednak to właśnie z powodu ich obecności w stawie kolanowym nie ma możliwości wykonywania ruchów odwodzenia i przywodzenia kolana.

1a)Więzadło poboczne piszczelowe (łac. Ligamentum collaterale tibiale) – włókna tego więzadła przebiegają w dwóch grupac, tj. powierzchownej i głębokiej. Więzadło poboczne piszczelowe biegnie ono od nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej do części przyśrodkowej brzegu podpanewkowego i z tego miejsca dalej ku dołowi do kości piszczelowej. Sprawia, że tylna ściana torebki stawowej jest wzmocniona. Główne zadanie tego wiązadła to ograniczenie nadmiernej koślawości oraz rotacji zewnętrznej piszczeli.

1b)Więzadło poboczne strzałkowe (łac. Ligamentum collaterale fibulare) – główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana. Rozpoczyna się na nadkłykciu bocznym kości udowej i kończy się na głowie strzałki.

Więzadła związane z rzepką

2) Więzadła związane z rzepką

2a)Więzadło rzepki (łac. Ligamentum patellae)

  • 2b)Troczki rzepki (łac. Retinacula patellae) biegną po obu stronach więzadła rzepki.

3)Więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej

3a)Więzadło podkolanowe skośne (łac. Ligamentum popliteum obliquum) – wzmacnia tylną ścianę torebki stawowej. Więzadło to charakteryzuje się tym, że jest mocne, płaskie i  biegnie z okolicy kłykcia bocznego kości udowej skośnie ku dołowi. Włókna więzadła podkolanowego skośnego częściowo gubią się w torebce stawowej. Pewna ich część przechodzi w ścięgno mięśnia półbłoniastego. Więzadło to hamuje nadmierne prostowanie stawu i ruchy obrotowe.

  • 3b)Więzadło podkolanowe łukowate (łac. Ligamentum popliteum arcuatum) – więzadło to przyczepia się do kłykcia bocznego kości udowej natomiast kończy swój przebieg w części środkowej ściany tylnej torebki stawowej pod więzadłem podkolanowym skośnym. Ma kształt podkowy z wklęsłością skierowaną ku górze.

Więzadła wewnętrzne stawu kolanowego

1)Więzadła krzyżowe

1a)Więzadło krzyżowe przednie (łac. Ligamentum cruciatum anterius) – ma swój początek na powierzchni przyśrodkowej kłykcia bocznego kości udowej i w dalszej części biegnie ku dołowi, przodowi i środkowi, a po drodze przyczepia się na polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej. Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego to najczęstsza przyczyna kontuzji u sportowców.

1b)Więzadło krzyżowe tylne (łac. Ligamentum cruciatum posterius) – w swoim przebiegu bierze początek od powierzchni bocznej kłykcia przyśrodkowego kości udowej aż do pola międzykłykciowego tylnego. Więzadło krzyżowe tylne składa się z dwóch oddzielnych części, które są zróżnicowane zarówno anatomicznie jak i funkcjonalnie. To dzięki takiej budowie zagwarantowana jest jego podstawową funkcja, czyli zabezpieczenie tylnego przemieszczania piszczeli, jak również ograniczanie maksymalnego wyprostu i zgięcia.

2)Więzadła związane z łąkotkami

2a)Więzadło poprzeczne kolana (łac. Ligamentum transversum genus) tworzy połączenie między rogami przednimi łąkotek.

2b)Więzadło łąkotkowo-udowe przednie (łac. Ligamentum meniscofemorale anterius) przyczepia się w do tylnego przyczepu łąkotki bocznej. Następnie biegnie ku górze i przyśrodkowo do przodu od więzadła krzyżowego tylnego. Najczęściej łączy się z nim i kończy się w miejscu jego przyczepu do wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego kości udowej.

2c)Więzadło łąkotkowo-udowe tylne (łac. Ligamentum meniscofemoraleposterius) podobnie jak więzadło łąkotkowo-udowe przednie przyczepia się w do tylnego przyczepu łąkotki bocznej. Następnie biegnie ku górze i przyśrodkowo do przodu od więzadła krzyżowego tylnego. Najczęściej łączy się z nim i kończy się w miejscu jego przyczepu do wewnętrznej powierzchni kłykcia przyśrodkowego kości udowej.

Najczęstsze urazy stawu kolanowego

Do najczęstszych uszkodzeń stawu kolanowego należy uszkodzenie więzadeł kolana. Przyczyną są skręcenia, które mogą  pojawiać się w tym samym momencie co uszkodzenia innych części ciała. Są to tzw.urazy wielomiejscowe. Konsekwencją uszkodzenia więzadła jest w przeważającej większości niestabilność kolana. Jako niestabilność określamy stan podczas którego kolano po doznaniu urazu jest nadmiernie ruchome w stosunku do stanu fizjologicznego. Uszkodzeniu ulega najczęściej więzadło krzyżowe przednie, które jest  jednym z głównych elementów stabilizujących kolano ze względu na to, że zapobiega przesuwaniu się goleni do przodu względem kości udowej. Jeżeli struktury te zostaną uszkodzone, mamy do czynienia z poważnymi zaburzeniami chodu związanymi ze zredukowaniem mięśnia czworogłowego i upośledzeniem mechanizmu, który blokuje kolano.

 

 Hyalutidin HC Aktiv z najdłuższym terminem przydatności kupisz u nas: 

koszyk